Bu kaydın yasal hükümlere uygun olmadığını düşünüyorsanız lütfen sayfa sonundaki Hata Bildir bağlantısını takip ederek bildirimde bulununuz. Kayıtlar ilgili üniversite yöneticileri tarafından eklenmektedir. Nadiren de olsa kayıtlarla ilgili hatalar oluşabilmektedir. MİTOS internet üzerindeki herhangi bir ödev sitesi değildir!

BASINDA DİN EĞİTİMİ-ÖĞRETİMİ LAİKLİK TARTIŞMALARI (1945-1960)

Oluşturulma Tarihi: 2006

Niteleme Bilgileri

Tür: Tez

Alt Tür: Yüksek Lisans Tezi

Yayınlanma Durumu: Yayınlanmış

Dosya Biçimi: PDF

Dil: Türkçe

Yazar(lar): NEVZATOĞLU, Zeynep (Yazar),

Emeği Geçen(ler): DOĞAN, Recai (Tez Danışmanı),


Yayınlayan: ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İLKÖĞRETİM DİN KÜLTÜRÜ AHLAK BİLGİSİ ÖĞRETMENLİĞİ ANABİLİM DALI (DİN EĞİTİMİ) Yayın Yeri: ANKARA Yayın Tarihi:


Dosya:
file show file
Görüntüle
download file
Kaydet

Anahtar Kelimeler BASINDA DİN EĞİTİMİ-ÖĞRETİMİ LAİKLİK TARTIŞMALARI (1945-1960)
Özet Cumhuriyetin ilanının ardından çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu din öğretimi ile ilgili düzenlemeler içermiştir. Kanunun 4. maddesi gereği açılan İmam-Hatip Okulları ve İlahiyat Fakültesi açılmalarından kısa bir süre sonra kapanmıştır. Ayrıca örgün eğitimde yer alan din dersleri de önce şehir daha sonra da köy okullarından kaldırılmıştır. Böylece, din dersleri 1939-1948 yılları arasında okullarda hiç yer almamıştır. Bu uygulamada, devletin laiklik ilkesini benimsemesi rol oynamıştır. Din adamı yetiştiren kurumların olmayışı dini meselelerin bilgisiz insanların eline kalmasına ve toplumda bir ahlak buhranın doğmasına sebep olmuştur. 1945 yılından itibaren Türkiye’nin içinde bulunduğu sosyal ve siyasal durum din eğitimi-öğretimi konusunun yeniden ele alınmasını gerekli kılmıştır. 1946’da Çok partili hayata geçişle birlikte daha önce kaldırılan din dersleri tekrardan konulmuş İmam-Hatip Okulları ve İlahiyat Fakülteleri açılmıştır. Din eğitimi öğretimi ile ilgili yeni uygulamalar devlet eliyle din eğitimi yapıldığı izlenimini vermiştir. Bu izlenim ise devletin laik karakteri açısından problem teşkil etmiştir. Laik bir devlette din eğitimi-öğretimi yapılıp yapılamayacağı yada bunun kim tarafından yapılacağı uzun süreli bir tartışmaya konu olmuştur. Ancak, yorum farkları sebebiyle, konu üzerinde bir uzlaşma sağlanamamıştır.
İçindekiler
Açıklamalar Cumhuriyetin ilanının ardından çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu din öğretimi ile ilgili düzenlemeler içermiştir. Kanunun 4. maddesi gereği açılan İmam-Hatip Okulları ve İlahiyat Fakültesi açılmalarından kısa bir süre sonra kapanmıştır. Ayrıca örgün eğitimde yer alan din dersleri de önce şehir daha sonra da köy okullarından kaldırılmıştır. Böylece, din dersleri 1939-1948 yılları arasında okullarda hiç yer almamıştır. Bu uygulamada, devletin laiklik ilkesini benimsemesi rol oynamıştır. Din adamı yetiştiren kurumların olmayışı dini meselelerin bilgisiz insanların eline kalmasına ve toplumda bir ahlak buhranın doğmasına sebep olmuştur. 1945 yılından itibaren Türkiye’nin içinde bulunduğu sosyal ve siyasal durum din eğitimi-öğretimi konusunun yeniden ele alınmasını gerekli kılmıştır. 1946’da Çok partili hayata geçişle birlikte daha önce kaldırılan din dersleri tekrardan konulmuş İmam-Hatip Okulları ve İlahiyat Fakülteleri açılmıştır. Din eğitimi öğretimi ile ilgili yeni uygulamalar devlet eliyle din eğitimi yapıldığı izlenimini vermiştir. Bu izlenim ise devletin laik karakteri açısından problem teşkil etmiştir. Laik bir devlette din eğitimi-öğretimi yapılıp yapılamayacağı yada bunun kim tarafından yapılacağı uzun süreli bir tartışmaya konu olmuştur. Ancak, yorum farkları sebebiyle, konu üzerinde bir uzlaşma sağlanamamıştır. (Following the establishment of republic some arrangements were made about religion schooling by the laws reorganizing education system (Tevhid-i Tedrisat). The Imam-Hatip Schools and Theology Faculty which were opened due to the fourth article of this law, were closed shortly after they start education. Besides, religion lessons taking part in the systematic education were firstly removed from city and then the village schools. Thus, between 1939-1948 years there were no religion education in the schools. This situation was a result of the laicism policy of the state. Because of the absence of the institutions giving religious education, religious subjects were predominated by illiterate people; thus, it caused moral crisis among society. By the 1945, social and political situation of the turkey necessitated reevaluation of the religion education and schooling. With the beginning of the multiple political party period in 1946, religion lectures were started again and Imam-Hatip schools and Theology Faculties were opened. New practice related to religion education and schooling, gave an impression that as if goverment supports religion education. By virtue of the laicism policy of the state, this impression caused a problem. It caused log-term discussions whether religion education and schooling could be done in a secular state or not and by whom this education is going to be accomplished.)
Haklar
Notlar

KaynakçaAhmad Feroz, Demokrasi Sürecinde Türkiye 1945-1980, Çev: Ahmet Fethi, Hil Yay,İstanbul,1994Ahmad Feroz, Modern Türkiye’nin Oluşumu, çev: Yavuz Alogan, Sarmal Yayınları, İstanbul 1995………………, Modern Türkiye’nin Oluşumu, çev: Yavuz Alogan, Sarmal Yayınevi, İstanbul, 1995Akandere Osman, Milli Şef Dönemi, İz Yay, İstanbul, 1998Akgül Mehmet, Türkiye’de Din ve Değişim, Ötüken Neşriyat, İstanbul 2002Akyüz, Yahya, “Türk Eğitim Tarihi (Başlangıçtan 1983’e), Kültür Koleji Yayınları No.:4, 5. baskı, İstanbul 1994Albayrak Sadık, Türkiye’de din Kavgası, Araştırma Yay, İstanbul1991Atatürk’ün Maarife Ait Direktifleri, İstanbul Maarif Matbaası, İstanbul 1939Avcı Nazmi, Türkiye’de Modernleşme Açısından Din-Kültür-Siyaset (1839-1960), Pınar Yay, İstanbul, 2000Ayas, Nevzat, “Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitimi”, MEB Basımevi, Ankara 1948Aydemir Şevket Süreyya, İkinci Adam, III. Cilt, Remzi Kitabevi, İstanbul, 1968Ayhan Halis, Türkiye’de Din Eğitimi, İFAV, İstanbul, 1999Ayhan, Halis, “Cumhuriyet Dönemi Din Eğitimine Genel Bakış” A.Ü.İ.F Dergisi Özel Sayı (cumhuriyetin 75. Yıldönümüne Armağan), A.Ü Basımevi, Ankara 1999Ayhan, Halis, “Türkiye’de Din Eğitimi (1920-1998)”, M.Ü İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları No:173, İstanbul 1999……………., “Türkiye’de Din Eğitimi ve İlahiyat Fakülteleri”, İslam Düşüncesinde Yeni Arayışlar, Rağbet Yay, 2.Baskı, İstanbulBaltacı Cahit, Cumhuriyet Döneminde Kur’an Kursları, Din Eğitim Araştırmaları Dergisi, sayı: 6 yıl:1999Başgil Ali Fuat, Din ve Laiklik, İstanbul 1995Başgöz İlhan, Türkiye’nin Eğitim Çıkmazı ve Atatürk, T.C Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara 1995Bayraktar M.Faruk, Kur’an Kurslarındaki Eğitim-Öğretim Üzerine Bazı Tespit ve Teklifler, Türkiye’de Din Eğitimi Ve Öğretimi, İslam Medeniyeti Vakfı, İstanbul 1993Bayraktar, M. Faruk, “İslam Eğitiminde Öğrenci- Öğretmen Münasebetleri”, İFAV yayınları, İstanbul 198Bila Hikmet, CHP 1919-1999, Doğan Kitapçılık, İstanbul, 1999Bilgin Beyza, Türkiye’de Din Eğitimi ve Liselerde Din Dersleri, Ankara 1980Bilgin, Beyza- Selçuk, Mualla, “Din Öğretimi”, Gün yayıncılık, 3.baskı, Ankara 1997
doi:10.1023/A:1019168211420
Bilgin, Beyza, “ Türkiye’de Din Eğitimi ve Liselerde Din Dersleri”, Emel Matbaacılık, Ankara 1980Bilgin, Beyza, “Eğitim Bilimi ve Din Eğitimi”, Gün Yayıncılık, Ankara 1998Bozdağ İsmet, Menderes… Menderes…, Emre Yay,İstanbul, 1997Bursalıoğlu Ziya, Cumhuriyet, Laiklik ve Eğitim Üzerine, A.A.M.Dergisi, c: II, sayı:5, Mart 1986Canatan Kadir, Din ve Laiklik, İnsan Yayınları, İstanbul 1997
doi:10.1080/07435809709031860
CHP 7. kurultay Tutanağı, Ankara 1948Cumhurbaşkanı, Başbakanlar ve Milli Eğitim Bakanlarının Milli Eğitimle İlgili Söylev ve Demeçleri, c:I, MEB, Ankara 1946Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, cilt:3, İletişim yayınlarıCumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi, Cilt:8, İletişim YayÇongur H.Rıdvan, TRT ve Dini Yayınlar, Milli Eğitim ve Din Hayatı, Boğaziçi Yayınları, İstanbul 1981Daver Bülent, TC’de Layiklik, Devrimci Cumhuriyetin Eğitim Politikaları, Kaynak Yayınları, İstanbul 1998Dilipak Abdurrahman, Menderes Dönemi, Beyan Yay, İstanbul, 1990Dinçer Nahit, 1913’ten Günümüze İmam-hatip okulları Meselesi, haz: Ertuğrul Düzdağ, Şule Yayınları, İstanbul 1998
doi:10.1136/ard.57.3.166
Dinçer Nahit, 1913’ten Günümüze İmam-Hatip Okulları Meselesi, Şule YayDoğan Recai, “1980’e Kadar Türkiye’de Din Öğretimi Program Anlayışları”, Din Öğretiminde Yeni Yöntem Arayışları Uluslararası Sempozyum Bildiri ve Tartışmalar ( 28-30 Mart 2001), Milli Eğitim Bakanlığı Din Öğretimi Genel Müdürlüğü Yayınları, Ankara 2003Doğan Recai, “Cumhuriyetin İlk Yıllarında Tevhid-i Tedrisat Çerçevesinde Din Eğitimi-Öğretimi ve Yapılan Tartışmalar” Cumhuriyetin 75. Yılında Türkiye’de Din Eğitimi ve Öğretimi İlmi Toplantısı, Türk Yurdu yayınları, Ankara 1999Erdoğan Mustafa, Sekülarizm, Laiklik ve Din, İslami Araştırmalar Dergisi, İslam ve Laiklik Sorunu Özel Sayısı, c: 8, sayı. 3-4, 1995Ergün, Mustafa, “Atatürk Devri Türk Eğitimi, A.Ü Basımevi, Ankara 1982Genç Reşat, “ Türkiye’yi Laikleştiren Yasalar”, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Atatürk Araştırma Merkezi Yayınları, Ankara 1998Güran Kemal, Halk İçin Din Eğitimi, Milli Eğitim ve Din Eğitimi İlmi Seminer Tebliğleri ( 9-10 Mayıs), Aydınlar Ocağı, Ankara 1981Gürtaş Ahmet, “Din Öğretimi ve Laiklik”, Cumhuriyetin 75.Yılında Türkiye’de Din Eğitimi Ve Öğretimi İlmi Toplantısı ( İzmir 4-6 Aralık) Yayına haz: Fahri Unan – Yücel Hacaloğlu, Türk yurdu Yayınları Ankara 1999Gürtaş Ahmet, Türkiye’de Din Eğitiminin Hukuki Dayanakları, , Milli Eğitim ve Din Eğitimi İlmi Seminer Tebliğleri ( 9-10 Mayıs), Aydınlar Ocağı, Ankara 1981Jaschke Gotthard, Yeni Türkiye’de İslamlık, Çev: Hayrullah Örs, Bilgi Yay,Ankara, 1972Kafadar Osman, Türk eğitim Düşüncesinde Batılılaşma, Vadi Ytınları, Ankara 1997Kalkkanoğlu Semih, İsmet İnönü: Din ve Laiklik, Tekin Yayınları, Ankara 1991Karamuk, Ziya, “Cumhuriyetimizin 50.Yılında Milli Eğitimimiz”, Mili Eğitim Basımevi, İstanbul 1973Karlık, Halit, “Din Eğitimi”, Cumhuriyet Döneminde Eğitim II, Mili Eğitim Basımevi, Ankara 1999Karpat Kemal, Türk Demokrasi Tarihi, İstanbul Matbaası, İstanbul 1967
doi:10.2307/2148108
Kaya Yahya Kemal, İnsan Yetiştirme Düzenimiz, 2.baskı,Ankara 1977Kayadibi Fahri, Cumhuriyet Dönemi İmam-Hatiplik-Vaizlik, Din Eğitim Araştırmaları Dergisi, sayı: 6 yıl:1999Kayadibi Fahri, Cumhuriyet Döneminde Müftülükler, Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, sayı: 7 yıl: 2000Kili Suna, Cumhuriyet Halk Partisinde Gelişmeler, Boğaziçi Üniversitesi Yay, İstanbul, 1976Kocatürk, Utkan, “Atatürk’ün fikir ve Düşünceleri”, Edebiyat Yayınevi, Ankara 1971Koç Ahmet, “Türkiye’de Din Eğitimi ve Öğretimi Üzerine Genel Bir Değerlendirme”, Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, Sayı:7, Yıl:2000Koç, Ahmet, “Türkiye’de Din Eğitimi-Öğretimi Üzerine Genel Bir Değerlendirme”, Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, sayı: 7 yıl: 2000, İstanbulKonyar Hürriyet, Ulus Gazetesi, CHP ve Kemalist İlkeler, Bağlam Yay, İstanbul 1999Korukçu Adem, “Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve Din Eğitimi”, Basılmamış Yüksek Lisans Tezi, A.Ü Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara 2001Kostaş Münir, “Ankara Üniversitesi İahiyat Fakültesi ( Dünü Bugünü), A.Ü.İ.F Dergisi Özel Sayı (Cumhuriyetin 75, Yıldönümüne Armağan), A.Ü Basımevi, Ankara 1999Kostaş Münir, Türkiye’de Laikliğin Gelişimi (19202den günümüze) A.Ü. İ.F D Özel Sayı ( Cumhuriyetin 75. Yıl Dönümüne Armağan), A.Ü.Basımevi, Ankara 1999Lewis Bernard, Modern Türkiye’nin Doğuşu, Çev: Metin Kıratlı, Ankara 1988Lewis Bernard, Modern Türkiye’nin Doğuşu, çev: Metin Kıratlı, Atatürk, Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Türk Tarihi Kurumu Yayınları,Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 1988Mardin Şerif, Türkiye’de Din ve Siyaset, İletişim YayınlarıMEB Tebliğler Dergisi 1949MEB Tebliğler Dergisi 1951Muşta, Muammer C, Sekülerleşme, Laiklik, Demokrasi ve Eğitim, A.Ü.İ.F.D Necati Öner Armağanı, c: 40, A.Ü Basımevi, Ankara 1999Öcal, Mustafa, “ Cumhuriyet Döneminde İlk-Orta ve Yüksek Öğretimde Din Eğitimi”, Cumhuriyet’in 75. Yılında Türkiye’de din Eğitimi ve Öğretimi İlmi Toplantısı, Türk Yurdu Yayınları, Ankara 1999Özdenören Rasim, Laiklik İdeoloji Mi?, İslami Araştırmalar Dergisi, İslam ve Laiklik Sorunu Özel Sayısı, c: 8, sayı. 3-4, 1995Öztemiz Mutay, Cumhuriyet Döneminde Devletin Din Politikaları, Pencere Yayınları, İstanbul 1997Öztemiz Mutay, Cumhuriyet Döneminde Devletin Din Politikaları, Pencere Yay, İstanbul, 1997Öztürk Veli, “Çok Partili Dönemde Din Eğitimi Öğretimi”, Cumhuriyetin 75.Yılında Türkiye’de Din Eğitimi Öğretimi, Yay Haz: Fahri Unan- Yücel Hacaloğlu, Ankara 1999…………………………….Türkiye’de Din Eğitimi ve Siyaset ( T.B.M.MZabıtlarında Din Eğitimi Tartışmaları 1920-1990), Basılmamış Doktora Tezi, Dokuz Eylül Ü.S.B.E, İzmir, 1997Parmaksızoğlu, İsmet, “Türkiye’de Din Eğitimi”, Milli Eğitim Basımevi, Ankara 1966Sağlam Vedat, Eğitim, Siyaset ve Din, İnsan Yay, İstanbul, 1996Sakaoğlu, Necdet, “Osmanlı’dan Günümüze Eğitim Tarihi” Bilgi Üniversitesi Yayınları: 33, 1. baskı, İstanbul 2003Sarıkaya, Yaşar, “Medreseler ve Modernleşme”, İz Yayıncılık, İstanbul 1997Sezen Yumni, Hümanizm ve Atatürk Devrimleri, Ayışığı Kitapları, İstanbulSitembölükbaşı Şaban, Türkiye’de İslam’ın Yeniden İnkişafı (1950-1960), TürkiyeDiyanet Vakfı Yay, Ankara, 1995Sungu, İhsan, “Tevhid-i Tedrisat”, Belleten no: 7-8’den ayrı basım, Devlet Basımevi, İstanbul 1938Tanilli Server, Nasıl Bir Eğitim İstiyoruz?, Amaç Yay İstanbul, 1988Taşdemirci Ersoy, Türkiye Cumhuriyetinde Laiklik ve Din Eğitimi, Türkiye I. DinEğitim Semineri ( 32-25 Nisan 1981), İlahiyat Vakfı Yayınları, AnkaraTuğ Salih, Türkiye’de Din Eğitmi, Milli Eğitim ve Din Hayatı, Boğaziçi Yayınları, İstanbul 1981Tuna Taşkın, Adnan Menderes’in Günlüğü, Şule Yay, İstanbul, 2002Tunaya Z.Tarık, Türkiye’nin Siyasi Hayatında Batılılaşma Haraketleri, Arba Yayıncılık, 2. Baskı, İstanbul 1996Tunaya, Tarık Zafer İslamcılık Akımı, Simavi Yay, 1991…………………..., Türkiye’de Siyasi Partiler, İstanbul, 1952Turan Osman, Türkiye’de Manevi Buhran Din ve Laiklik, Boğaziçi Yayınları, 3. Baskı, İstanbul 1993Uyar Hakkı, Tek Parti Dönemi ve Cumhuriyet Halk Partisi, Boyut yay, İstanbul,1998Ünal İbrahim, Kur’an Kursları ve Din Eğitimi, Türkiye’de Din Eğitimi Ve Öğretimi, İslam Medeniyeti Vakfı, İstanbul 1993Ünder, Hasan, “Birinci Heyet-i İlmiyede Tevhid-i Tedrisat Tartışması”, Tarih ve Toplum, cilt:31, sayı: 186, haziran 1999Ünsal Hüsamettin , Laiklik ve Atatürk’ün Laiklik Politikası, A.A.M.Dergisi, c:V, sayı: 15, Temmuz 1989V.MEB Şurası 1953Wilson, Howard- Başgöz, İlhan, “Türkiye Cumhuriyetinde Mili Eğitim ve Atatürk”, Dost Yayınları, Ankara 1968Yücel, Hasan Ali, “Türkiye’de Ortaöğretim”, Kültür Bakanlığı Yayınları, 1.baskı, Ankara 1994Sebiliürreşad- 1945-1960Selamet Dergisi 1947-1949Ulus Gazetesi 1945-1960Vatan Gazetesi19471948 Ocak-Şubat-Mart, Mayıs- Haziran- Temmuz- Ağustos-Eylül-Ekim- Kasım- Aralık1949 Ocak-Şubat-Mart-Nisan- Mayıs- Haziran- Ekim- Kasım- Aralık1950 Nisan- Mayıs- Haziran- Ekim- Kasım- Aralık1951 Nisan- Mayıs- Haziran1953 Ocak-Şubat-Mart-Nisan1958 Ocak-Şubat-Mart -Ekim- Kasım- Aralık1959 Şubat-MartCumhuriyet Gazetesi1947 Temmuz- Ağustos-Eylül- Ekim- Kasım- Aralık19481949 Ocak-Şubat-Mart- Ekim- Kasım- Aralık1951 Ocak-Şubat-Mart, Nisan -Mayıs- Haziran- Ekim- Kasım- Aralık1953 Ocak-Şubat-Mart -Ekim- Kasım- Aralık1954 Temmuz- Ağustos-Eylül- Ekim- Kasım- Aralık1956 Temmuz- Ağustos-Eylül1958 Ocak-Şubat-Mart1960 Ekim- Kasım- AralıkZafer Gazetesi1950 Ocak-Şubat-Mart- Ekim- Kasım- Aralık1943 Ocak-Şubat-Mart1956 Ocak-Şubat-Mart- Temmuz- Ağustos-EylülYeni Sabah1948 Nisan -Mayıs- Haziran1949 Ocak-Şubat-Mart- Nisan -Mayıs- Haziran1950 Nisan -Mayıs- Haziran1953 Ocak-Şubat-MartYeni İstanbul1950 Ekim- Kasım- Aralık1951 Nisan -Mayıs- Haziran- Ekim- Kasım- Aralık1958 Ocak-Şubat-Mart


Atıf Yapanlar

Gözat Sayfasına Dön

 

Sosyal Medya ve Araçlar

İstatistikler

  • Kayıt
    • Bu ay: 0
    • Toplam: 25482
  • Online
    • Ziyaretçi: 70
    • Üye: 0
    • Toplam: 70

Detaylı İstatistikler